{"id":71759,"date":"2026-10-19T07:15:47","date_gmt":"2026-10-19T07:15:47","guid":{"rendered":"https:\/\/stagvape.com\/incelemeleri\/norway-generational-smoking-collapse-study"},"modified":"2026-10-20T06:55:18","modified_gmt":"2026-10-20T06:55:18","slug":"norway-generational-smoking-collapse-study","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/stagvape.com\/tr\/arastirmalari\/norway-generational-smoking-collapse-study","title":{"rendered":"Lancet Ara\u015ft\u0131rmas\u0131na G\u00f6re Norve\u00e7\u2019te Sigara \u0130\u00e7me Oranlar\u0131 Ku\u015faklar Boyunca Keskin Bi\u00e7imde D\u00fc\u015ft\u00fc"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Norve\u00e7\u2019te yap\u0131lan sa\u011fl\u0131k ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n\u0131n 45 y\u0131ll\u0131k analizi, ku\u015faklar boyunca t\u00fct\u00fcn kullan\u0131m\u0131nda belirgin bir d\u00fc\u015f\u00fc\u015f ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koyuyor. Ara\u015ft\u0131rma, 1950 ile 2000 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda do\u011fan vatanda\u015flarda sigaraya ba\u015flama, g\u00fcnl\u00fck t\u00fcketim yo\u011funlu\u011fu ve b\u0131rakma \u00f6r\u00fcnt\u00fclerinin nas\u0131l de\u011fi\u015fti\u011fini inceliyor. <em>The Lancet Regional Health \u2013 Europe<\/em> dergisinde yay\u0131mlanan bulgular, sa\u011fl\u0131k yetkililerinin ulusal bir akci\u011fer kanseri tarama program\u0131 ba\u015flatma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 de\u011ferlendirdi\u011fi bir d\u00f6nemde a\u00e7\u0131kland\u0131.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Akci\u011fer kanseri, Norve\u00e7\u2019te \u00f6l\u00fcm nedenleri aras\u0131nda be\u015finci s\u0131rada yer al\u0131yor; y\u0131lda yakla\u015f\u0131k 2.200 ki\u015finin \u00f6l\u00fcm\u00fcne yol a\u00e7\u0131yor ve 2022\u2019de t\u00fcm kanser \u00f6l\u00fcmlerinin %19,3\u2019\u00fcn\u00fc olu\u015fturuyordu. Vakalar\u0131n %90\u2019\u0131ndan fazlas\u0131 h\u00e2lihaz\u0131rda sigara i\u00e7enlerde veya ge\u00e7mi\u015fte sigara i\u00e7mi\u015f ki\u015filerde g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnden, hedefli m\u00fcdahaleler tasarlamak i\u00e7in tek seferlik yayg\u0131nl\u0131k verileri yerine ya\u015fam boyu maruziyete ili\u015fkin kesin verilere ihtiya\u00e7 var.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">T\u00fct\u00fcn Maruziyetinin D\u00f6rt On Y\u0131ll\u0131k Seyrini Yeniden Olu\u015fturmak<\/h2>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu ku\u015faklar aras\u0131 e\u011filimleri yeniden olu\u015fturmak i\u00e7in <a href=\"https:\/\/www.thelancet.com\/journals\/lanepe\/article\/PIIS2666-7762(26)00298-X\/fulltext\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">Jacopo Di Silvestre liderli\u011findeki bir ara\u015ft\u0131rma ekibi<\/a>, Norve\u00e7 \u0130statistik Kurumu\u2019nun 1978 ile 2024 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi anketlerden elde edilen verileri de\u011ferlendirdi. Eksik kay\u0131tlar ve ara s\u0131ra sigara i\u00e7enler \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131ktan sonra ekip, 16\u201379 ya\u015f aral\u0131\u011f\u0131ndaki 78.282 kat\u0131l\u0131mc\u0131dan olu\u015fan bir analiz \u00f6rneklemini inceledi.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar; ya\u015fam boyunca ya\u015flanman\u0131n etkilerini, ulusal politikalar\u0131n y\u00f6n verdi\u011fi d\u00f6nem etkilerini ve belirli do\u011fum y\u0131llar\u0131na \u00f6zg\u00fc kohort etkilerini birbirinden ay\u0131rmak i\u00e7in ya\u015f-d\u00f6nem-kohort (APC) modeli uygulad\u0131. Model, sigaraya ba\u015flama i\u00e7in 8, b\u0131rakma i\u00e7inse 15 ya\u015f\u0131ndan itibaren bireysel seyirleri izledi.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Sigara Kullan\u0131m\u0131n\u0131n Zirvesinden B\u0131rakma Oranlar\u0131ndaki H\u0131zlanmaya Uzanan Seyir<\/h2>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Veriler, ya\u015fam\u0131 boyunca her g\u00fcn sigara i\u00e7mi\u015f Norve\u00e7lilerin oran\u0131n\u0131n 1950 do\u011fum kohortunda zirveye ula\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131; bu oran\u0131n erkeklerde %70, kad\u0131nlarda ise %66 oldu\u011funu g\u00f6steriyor. Sonraki ku\u015faklarda sigara kullan\u0131m\u0131 d\u00fczenli olarak azald\u0131, ancak kad\u0131nlardaki d\u00fc\u015f\u00fc\u015f gecikmeli ger\u00e7ekle\u015fti. 1960 ile 1975 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda do\u011fan kad\u0131nlarda sigara i\u00e7me oran\u0131 erkeklerinkini a\u015ft\u0131; 1980 kohortunda oranlar birbirine yakla\u015ft\u0131 ve sonraki kohortlarda kad\u0131nlar\u0131n oran\u0131 daha d\u00fc\u015f\u00fck seviyelere indi.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u00fcm kohortlarda sigaraya ba\u015flama oranlar\u0131 19 ya\u015f\u0131nda zirve yapt\u0131, ancak genel olas\u0131l\u0131k zaman i\u00e7inde d\u00fc\u015ft\u00fc. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k sigaray\u0131 b\u0131rakma oranlar\u0131 h\u0131zla artt\u0131. 1965\u2019ten \u00f6nce do\u011fan kohortlarda sigaray\u0131 b\u0131rakma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 40 y\u0131lda yaln\u0131zca %5 y\u00fckseldi. 1965\u2019ten sonra do\u011fan ku\u015faklarda ise bu olas\u0131l\u0131k, bunun yar\u0131s\u0131 kadar s\u00fcrede %5\u2019ten %15\u2019e \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><thead><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">\u00d6l\u00e7\u00fct<\/th><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1950 Do\u011fum Kohortu (Zirve)<\/th><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Daha Gen\u00e7 Kohortlar (1980\u20132000)<\/th><\/tr><\/thead><tbody><tr><td><strong>Ya\u015fam\u0131 Boyunca Sigara \u0130\u00e7mi\u015f Erkeklerin Oran\u0131<\/strong><\/td><td>70%<\/td><td>Belirgin d\u00fc\u015f\u00fc\u015f e\u011filimi<\/td><\/tr><tr><td><strong>Ya\u015fam\u0131 Boyunca Sigara \u0130\u00e7mi\u015f Kad\u0131nlar\u0131n Oran\u0131<\/strong><\/td><td>66%<\/td><td>Belirgin d\u00fc\u015f\u00fc\u015f e\u011filimi<\/td><\/tr><tr><td><strong>G\u00fcnl\u00fck En Y\u00fcksek T\u00fcketim (Erkekler)<\/strong><\/td><td>G\u00fcnde 15 sigara<\/td><td>G\u00fcnde 10 sigara (2000 kohortu)<\/td><\/tr><tr><td><strong>G\u00fcnl\u00fck En Y\u00fcksek T\u00fcketim (Kad\u0131nlar)<\/strong><\/td><td>G\u00fcnde 12 sigara<\/td><td>G\u00fcnde 7,5 sigara (2000 kohortu)<\/td><\/tr><tr><td><strong>Sigaray\u0131 B\u0131rakma H\u0131z\u0131<\/strong><\/td><td>Yava\u015f (40 y\u0131lda %0\u2019dan %5\u2019e)<\/td><td>H\u0131zl\u0131 (20 y\u0131lda %5\u2019ten %15\u2019e)<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n<div class=\"wp-block-group is-content-justification-left is-layout-constrained wp-container-core-group-is-layout-54d22900 wp-block-group-is-layout-constrained\">\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\" style=\"margin-top:20px;margin-bottom:20px\" \/>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Devam\u0131n\u0131 okuyun: <a href=\"https:\/\/stagvape.com\/tr\/haberleri\/norvec-sinir-otesi-vape-satis-yasagi\" data-type=\"link\" data-id=\"https:\/\/stagvape.com\/news\/norway-bans-cross-border-vape-sales\">Norve\u00e7, Vape ve T\u00fct\u00fcn \u00dcr\u00fcnlerinin S\u0131n\u0131r \u00d6tesi \u00c7evrim \u0130\u00e7i Sat\u0131\u015f\u0131n\u0131 Yasakl\u0131yor<\/a><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\" style=\"margin-top:20px;margin-bottom:20px\" \/>\n<\/div>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">D\u00fczenleyici \u00d6nlemlerin ve Alternatif \u00dcr\u00fcnlerin Etkisini De\u011ferlendirmek<\/h2>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, bu davran\u0131\u015f de\u011fi\u015fikliklerini onlarca y\u0131l boyunca uygulanan s\u0131k\u0131 halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 \u00f6nlemlerine ba\u011flad\u0131. Ba\u015fl\u0131ca politikalar aras\u0131nda 1975 tarihli T\u00fct\u00fcn Yasas\u0131, 1988 tarihli Temiz Hava Yasas\u0131, 2004\u2019te \u00fclke genelinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren kapal\u0131 alanlarda sigara i\u00e7me yasa\u011f\u0131 ve 2017\u2019de getirilen d\u00fcz ambalaj zorunlulu\u011fu yer al\u0131yor.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ara\u015ft\u0131rmada, 2000\u2019den sonra Norve\u00e7\u2019te pop\u00fclerlik kazanan nemli bir oral t\u00fct\u00fcn \u00fcr\u00fcn\u00fc olan snus\u2019un etkisine de dikkat \u00e7ekiliyor. Snus\u2019a ge\u00e7i\u015fin, 1980\u2019den sonra do\u011fan kohortlarda sigaraya ba\u015flamay\u0131 azaltm\u0131\u015f ve sigaray\u0131 b\u0131rakmay\u0131 te\u015fvik etmi\u015f olmas\u0131 muhtemel; ancak ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar do\u011frudan bir nedensel ili\u015fki kurmak i\u00e7in daha fazla ara\u015ft\u0131rma gerekti\u011fini belirtiyor.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Gelecekteki Akci\u011fer Kanseri Tarama Programlar\u0131na Y\u00f6n Vermek<\/h2>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ayr\u0131nt\u0131l\u0131 davran\u0131\u015f verileri, hastal\u0131k sim\u00fclasyon modellerinde do\u011frudan girdi olarak kullan\u0131lacak. Benzer modelleme altyap\u0131s\u0131, ABD \u00d6nleyici Hizmetler G\u00f6rev G\u00fcc\u00fc\u2019n\u00fcn 2021 tarihli akci\u011fer kanseri tarama k\u0131lavuzlar\u0131n\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131na katk\u0131 sa\u011flad\u0131.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gen\u00e7 Norve\u00e7liler aras\u0131nda g\u00fcnl\u00fck sigara i\u00e7mek art\u0131k nadir g\u00f6r\u00fclse de 1950 ve 1960 do\u011fum kohortlar\u0131nda biriken yo\u011fun sigara maruziyeti, ya\u015fl\u0131 gruplarda hastal\u0131k y\u00fck\u00fcn\u00fcn onlarca y\u0131l boyunca y\u00fcksek kalaca\u011f\u0131 anlam\u0131na geliyor. Do\u011fru kohort modellemesi, halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 yetkililerinin tarama i\u00e7in y\u00fcksek risk alt\u0131ndaki ki\u015fileri belirlemesine ve \u00f6nleyici m\u00fcdahalelerin maliyet etkinli\u011fini en \u00fcst d\u00fczeye \u00e7\u0131karmas\u0131na olanak tan\u0131yor.<\/p>\n\n<div class=\"wp-block-group is-content-justification-left is-layout-constrained wp-container-core-group-is-layout-54d22900 wp-block-group-is-layout-constrained\">\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\" style=\"margin-top:20px;margin-bottom:20px\" \/>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Devam\u0131n\u0131 okuyun: <a href=\"https:\/\/stagvape.com\/tr\/incelemeleri\/norvec-vaping-yasal-mi-2026-vape-duzenlemeleri\" data-type=\"link\" data-id=\"https:\/\/stagvape.com\/guides\/vaping-laws-norway-rules\">Norve\u00e7\u2019te Vape Kullan\u0131m\u0131 Yasal m\u0131? 2026 Vape D\u00fczenlemeleri Rehberi<\/a><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\" style=\"margin-top:20px;margin-bottom:20px\" \/>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>45 y\u0131ll\u0131k kohort analizi, gen\u00e7 Norve\u00e7lilerin planlanan akci\u011fer kanseri taramas\u0131ndan \u00f6nce g\u00fcnl\u00fck sigara i\u00e7meyi nas\u0131l b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":71760,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[193],"tags":[3018,1690],"class_list":["post-71759","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-arastirmalari","tag-norve","tag-sigara-kullanim-orani"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/stagvape.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/71759","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/stagvape.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/stagvape.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/stagvape.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/stagvape.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=71759"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/stagvape.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/71759\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":71761,"href":"https:\/\/stagvape.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/71759\/revisions\/71761"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/stagvape.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/71760"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/stagvape.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=71759"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/stagvape.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=71759"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/stagvape.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=71759"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}