Polonya Başbakanı Donald Tusk’ın, Sağlık Bakanı Izabela Leszczyna’yı tek kullanımlık e-sigaralara yönelik kapsamlı bir “tamamen yasak” taslağı hazırlamaya zorladığı bildiriliyor. Bu durum, ciddi düzeyde yasama gereksizliği yaratıyor. Bu ani politika tırmanışı, hükümetin kamuoyuna açık şekilde ekonomik düzenleme kaldırma hamleleri yaptığı bir dönemle aynı zamana denk geliyor; Varşova’da yasama koordinasyonu ve düzenleyici istikrar konusunda ciddi sorular gündeme geliyor.
Tartışma 12 Mart 2025’te patlak verdi. Bakan Leszczyna, tek kullanımlık nikotinli e-sigaraları ve aromalı nikotin poşetlerini tamamen yasaklama planlarını açıkladı. 17 Mart’a gelindiğinde teklif resmen hükümetin yasama süreci hattına alındı. Bu hamle, daha önce parlamentodan geçirilmekte olan ayrı bir yasa tasarısı nedeniyle gözlemcileri şaşırttı: tek kullanımlı vapeların yalnızca 18 yaş altına yasaklanması ve nikotinsiz vape’ların yasaklanması konusunu ele alan düzenleme.
Ekonomik Özgürlük Vakfı Başkanı Marek Tatała bu hamleyi eleştirerek, hükümetin kanıta dayalı çözümler uygulamak yerine bir yıldan uzun süredir pozisyon değiştirir gibi hareket ettiğini söyledi. Nikotin poşetlerine yönelik ani yasağın, devlet gelirini üretmek üzere tasarlanan son vergi (akıcise) artışı planlarıyla da çeliştiğine dikkat çekerek, politika uyumunun eksikliğini bir kez daha vurguladı.
Perde arkasında, kaynaklar ani politika değişiminin Tusk ile Leszczyna arasındaki sert/çatışmacı bir görüşme tarafından tetiklendiğini belirtiyor. Bu gerilim, Sağlık Bakanlığı ile Evapify Poland gibi büyük vape dağıtıcıları arasında olası lobi bağlantıları bulunduğuna ilişkin devam eden parlamenter inceleme tarafından daha da körükleniyor.
| Özellik | Yasa Tasarısı 1 (Parlamentoda aktif) | Yasa Tasarısı 2 (Yeni önerildi) |
|---|---|---|
| Temel Hedef | 18 yaş altındakiler (18 yaş altı) | Tüm tüketiciler (tam yasak) |
| Ürün Kapsamı | Tek kullanımlık vapelar (nikotinsiz olanlar dahil) | Tek kullanımlık nikotinli vapelar & aromalı poşetler |
| Mevcut Durum | AB bildirimi bekleniyor (nisanın sonu bekleniyor) | Erken yasama taslağı aşaması |
| Beklenen Yürürlüğe Giriş | 2025’in ortası (yaz tatili öncesi) | 2025’in sonu (Q3’te kabine incelemesi) |
18 yaş altına yönelik satışları kısıtlayan yasa tasarısının, Avrupa Komisyonu bildirimi alındığı anda hızla ilerlemesi beklenirken; daha geniş kapsamlı “tam yasak”ın izleyeceği yol daha uzun. Bakanlar Kurulu’nun teorik olarak 2025’in üçüncü çeyreğinde “tam yasak”ı kabul etmesi planlanıyor; bu da yoğun parlamento tartışmalarını sonbahara itiyor.
