Portugalia oraz koalicja państw członkowskich Unii Europejskiej złożyły formalne skargi do Brukseli, zarzucając, że proponowany przez Wielką Brytanię zakaz tytoniu na kolejne pokolenia narusza postbrexitowe traktaty handlowe. Przeciwstawiające się temu państwa twierdzą, że projekt ustawy stworzy nieuzasadnione bariery dla swobodnego przepływu towarów między Wielką Brytanią a unijnym jednolitym rynkiem.
Wyzwanie prawne, poparte przez Chorwację, Czechy, Grecję, Włochy, Słowację i Rumunię, koncentruje się na ramach z Windsor. Ustalono je w 2023 r. i regulują one kontrole celne między UE a Irlandią Północną. Źródła portugalskie podają, że ustawodawstwo Wielkiej Brytanii „w sposób oczywisty narusza zasady traktatów, a także ramy z Windsor”.
Państwa UE wskazują na bariery handlowe
Spór ma charakter handlowy, a nie społeczny. Państwa UE obawiają się, że zakaz zakłóci łańcuchy dostaw i wywoła tarcia na granicy na obszarze unijnego jednolitego rynku. Doniesienia wskazują, że nieporozumienie może doprowadzić do formalnych rozmów między Brukselą a Londynem, a w razie braku rozwiązania — do formalnego sporu prawnego.
Rząd Wielkiej Brytanii broni tej polityki
Brytyjskie Ministerstwo Zdrowia i Opieki Społecznej podtrzymuje, że przepisy są zgodne z międzynarodowymi zobowiązaniami dotyczącymi Irlandii Północnej. Projekt ustawy, który zakazuje sprzedaży wyrobów tytoniowych każdemu, kto urodził się po 2008 r., jest obecnie rozpatrywany w Izbie Lordów po uzyskaniu poparcia w Izbie Gmin.
Baronessa Gillian Merron, parlamentarna podsekretarz stanu w Ministerstwie Zdrowia i Opieki Społecznej, broniła tej polityki przed Izbą Lordów. „To w rzeczywistości największa interwencja w zakresie zdrowia publicznego w ciągu pokolenia i mogę zapewnić wszystkich szlachetnych lordów, że uratuje ona życie” — oświadczyła Merron.
Choć brytyjscy urzędnicy spodziewają się, że projekt ustawy zostanie przyjęty, wciąż pojawiają się pytania dotyczące tego, w jaki sposób władze będą egzekwować dożywotni zakaz ze względu na wiek oraz czy skutecznie zniechęci on młodzież do palenia i wapowania w długim okresie.
