İçindekiler

4’ü 1 Arada Tek Kullanımlık

1 Cihazda 4 Lezzet ve 4 Mesh Bobinle, 80.000 Puf!

Kategoriler

AB Denetim Kurulu Tütün Reformu Planını Reddetti, Oylama 2027’ye Ertelendi

Paylaş:
Etki verilerinin güvenilirliğine ilişkin soru işaretleri, iç denetimin Brüksel’in katı vape ve nikotin poşeti yasağı planlarını durdurmasına yol açtı.
Avrupa’da vape düzenlemeleri ve 2026 TPD Direktifi

Avrupa Komisyonu’nun tütün ve nikotin direktiflerinde yapmayı planladığı kapsamlı değişiklik, Komisyon bünyesindeki Düzenleyici Denetim Kurulunun etki değerlendirmesine olumsuz görüş bildirmesinin ardından sekteye uğradı. Bu resmî itiraz; e-sigaralara, ısıtılmış tütün ürünlerine ve nikotin poşetlerine yönelik kısıtlama önerilerini sorgulatırken, mevzuat paketinin 2027’ye kadar ertelenmesine yol açabilir.

Bu karar, yanıcı sigaralara alternatif ürünler üzerindeki denetimleri sıkılaştırmaya çalışan Avrupa Sağlık Komiseri Olivér Várhelyi’nin öne çıkan girişimlerinden birini aksattı. Eunews ve Brussels Signal’ın haberlerine göre kurul, Sağlık ve Gıda Güvenliği Genel Müdürlüğü (DG SANTE) tarafından hazırlanan değerlendirmede ciddi eksiklikler bulunduğunu belirterek 9 Kasım’da eleştirel görüşünü kabul etti.

Denetim Kurulu Sağlık Yetkililerinden Daha Güçlü Kanıtlar İstiyor

Düzenleyici Denetim Kurulu, Komisyon Genel Sekreterliği bünyesinde bağımsız bir teknik organ olarak görev yapıyor. Dördü dış politika uzmanı olmak üzere dokuz üyeden oluşan kurul, taslak etki değerlendirmelerini inceleyerek önerilen AB girişimlerinin güvenilir ampirik kanıtlarla gerekçelendirilip gerekçelendirilmediğini değerlendiriyor.

Kurul, tütün reformuna ilişkin değerlendirmesinde DG SANTE’nin taslağında birden fazla eksiklik tespit etti. Eleştiriler arasında belirli kısıtlamalar için yetersiz bilimsel gerekçe, orantılılığa ilişkin soru işaretleri, distribütörler ve uzman perakendeciler üzerindeki ekonomik etkilerin eksik değerlendirilmesi ve AB tütün tüketim vergisi politikalarıyla koordinasyon sağlanmaması yer aldı.

Komisyonun şimdi değerlendirmeyi yeniden düzenleyerek kurula tekrar sunması gerekiyor. Standart AB prosedürlerine göre belge ikinci kez olumsuz görüş alırsa teklif olağan süreçler üzerinden ilerleyemiyor. Bu durumda sürecin devam edebilmesi için Komiserler Kolejinden istisnai bir siyasi yetki alınması gerekiyor.

İki Ayrı Olumsuz Görüş Komisyonun Yöntemini Sorgulatıyor

Son aksaklığın öncesinde kurul, Aralık 2025’te olumsuz bir görüş bildirmiş ve bu görüş Nisan 2026’da yayımlanmıştı. Ancak iki müdahale, sürecin farklı aşamalarını ele alıyordu:

  • Mevcut Direktiflerin Değerlendirilmesi: Önceki ret, yürürlükteki kuralların geriye dönük değerlendirmesini hedef almış; bilimsel verilerin ve ulusal tüketim eğilimlerinin nasıl yorumlandığını eleştirmişti.
  • Gelecekteki Reformun Etki Değerlendirmesi: Kasım 2026’daki karar, yeni mevzuata dayanak oluşturması amaçlanan öngörüye dayalı etki değerlendirmesini özellikle engelliyor.

Bir değerlendirmeye ilişkin olumsuz karar mevzuat taslağının hazırlanmasını durdurmazken, ileriye dönük etki değerlendirmesine verilen olumsuz görüş girişimin resmî yasama sürecine sunulmasını engelliyor.

Komiser Várhelyi Üye Ülkelere Taviz Vermeyi Değerlendiriyor

İdari engeller karşısında Sağlık Komiseri Olivér Várhelyi, taslak direktifin kapsamını daraltmanın yollarını değerlendiriyor. Dumansız ürünlerin sağlık açısından yanıcı tütüne benzer riskler taşıdığını kamuoyu önünde savunmayı sürdürürken, komiserliğin ekibi düzenlemenin kabul edilmesini kolaylaştıracak değişiklikleri inceliyor.

Müzakerelere yakın kaynaklar, Brüksel’in tartışmalı hükümler konusunda üye ülkelere takdir yetkisi tanımayı değerlendirdiğini belirtiyor. Komisyon, AB genelinde tek tip zorunluluklar getirmek yerine sade ambalaj, nikotin poşetlerinin perakende satışının yasaklanması ve belirli e-sigara aromalarının yasaklanması gibi konulardaki politikaları ulusal hükümetlerin belirlemesine izin verebilir.

Zarar Azaltma Verileri ve İsveç Örneği

Düzenleyici anlaşmazlığın merkezinde, farklı risk profillerine sahip ürünlerin AB tarafından nasıl sınıflandırıldığı yer alıyor. Yanıcı sigaralarda tütün yakılarak zehirli ve kanserojen duman açığa çıkıyor. E-sigaralar, ısıtılmış tütün çubukları ve tütün içermeyen nikotin poşetleri gibi yanmasız alternatifler ise farklı kullanım mekanizmalarına sahip ve yanma gerçekleşmiyor.

Denetim Kurulu, DG SANTE’den özellikle “geçiş etkisi” konusunda daha güçlü ampirik kanıtlar sunmasını istedi: Alternatif nikotin ürünlerinin genç tüketicileri yanıcı tütün ürünlerine yöneltip yöneltmediği sorgulanıyor. Riskle orantılı düzenlemeyi savunanlar, Eurostat’a göre 2023’te sigara içme oranının %8’e düştüğü İsveç’i örnek gösteriyor. 2024’te 16-84 yaş grubunda her gün sigara içenlerin oranı %5,4’e gerilemişti. Bu düşüş, dumansız oral nikotin poşetlerinin yaygın biçimde benimsenmesiyle aynı döneme denk geldi.

Mevzuat Süreciİlgili DirektifTemel Politika ÖnlemleriMevcut Durum
Sağlık Düzenlemeleri2014/40/AB ve 2003/33/EC sayılı direktiflerAmbalaj kuralları, aroma kısıtlamaları, nikotin poşeti yasakları ve pazarlama sınırlamalarıOlumsuz etki değerlendirmesi nedeniyle durduruldu; 2027’ye ertelendi
Mali Düzenlemeler2011/64/AB sayılı direktifYanıcı ve dumansız ürün kategorileri için asgari tüketim vergisi oranlarıKonseyde aktif olarak görüşülüyor; 27 üye ülkenin 26’sı destekliyor

Sağlık Alanındaki Çıkmaza Rağmen Vergi Düzenlemeleri İlerliyor

Tütün Ürünleri Direktifi’nin gözden geçirilmesi ertelenirken, AB tütün tüketim vergisi kurallarına ilişkin değişiklikler Konsey müzakerelerinde ilerlemeyi sürdürüyor. Komisyon, Temmuz 2025’te yeni ortaya çıkan ürün kategorileri için asgari vergi sınıfları belirleyerek 2011/64/AB sayılı Direktifi güncelleme planlarını sundu.

9 Kasım’da düzenlenen Ekonomik ve Mali İşler Konseyi toplantısında 26 üye ülke, İrlanda Dönem Başkanlığı tarafından hazırlanan güncellenmiş uzlaşma önerisini destekledi. Tek karşı çıkan ülke Malta oldu. Vergi uyumlaştırması 27 ülkenin tamamının onayını gerektirdiğinden, tek bir karşı oy bile teklifin kabul edilmesini engelliyor.

İrlanda, Konsey Dönem Başkanlığı 31 Aralık 2026’da sona erene kadar müzakereleri sürdürmeyi planlıyor. Bu tarihe kadar uzlaşma sağlanamazsa, 1 Ocak 2027’de Dönem Başkanlığı başladığında vergi dosyasının yönetimini Litvanya devralacak.