İsviçre Federal Parlamentosu üyeleri, ağız yoluyla kullanılan nikotin ürünlerine yönelik düzenlemelerin gevşetilmesini savunmak için “İsveç modelinden” yararlanıyor. Bu yasal düzenleme girişimi, İsviçre’de snus, çiğneme tütünü ve nikotin poşeti satışlarının 2016 ile 2024 arasında beş kattan fazla arttığı bir döneme denk geliyor.
Ulusal Konsey üyesi Philipp Matthias Bregy, Federal Konsey’i İsveç’in yaklaşımını incelemeye çağıran önergeler sundu ve politikaların yanmalı tütün dumanını azaltmaya odaklanması gerektiğini savundu. Benzer şekilde, Ulusal Konsey üyesi Christian Lohr da tütün endüstrisiyle bağlantılı bir kuruluş olan Smoke Free Sweden’ın araştırmalarına atıfta bulunarak poşetlere yönelik “dengeli düzenlemeler” çağrısı yaptı.
Eşgüdümlü Sektör Lobiciliği Kampanyaları
Bu siyasi girişimler, Philip Morris International, British American Tobacco, Japan Tobacco International ve Imperial Brands gibi uluslararası tütün şirketlerinin Avrupa genelinde yaydığı söylemlerle örtüşüyor. Bu şirketler, dumansız ürünler sektöründeki yatırımlarını korumak için ağız yoluyla kullanılan poşetleri zararı azaltma araçları olarak sunuyor.
Halkla ilişkiler kampanyaları da bu mesajı güçlendiriyor. Philip Morris, 2026’da İsveç’teki düşük sigara içme oranlarını incelemeleri için uluslararası gazetecilere geziler düzenledi. Consumer Choice Center ve World Vapers’ Alliance gibi üçüncü taraf savunuculuk grupları, Avrupa’daki medya kanallarında ağız yoluyla kullanılan nikotin ürünlerine yönelik vergi indirimlerini ve düzenleme muafiyetlerini aktif biçimde destekliyor.
Sağlık Yetkilileri İkame İddialarına Karşı Çıkıyor
İsveçli sağlık uzmanları, ağız yoluyla nikotin kullanımının ülkede sigara içme oranlarının düşmesine yol açtığı iddiasına karşı çıkıyor. İsveç Kanser Vakfı (Cancerfonden), istatistiksel bulguların sigarayı bırakmak isteyenlerin snus kullanmaya başladığını göstermediğine dikkat çekiyor. Dünya Sağlık Örgütü ise İsveç’te sigara içme oranının 2000’deki %32’den 2023’te %11’e düşmesini, onlarca yıldır uygulanan sıkı önlemlere bağlıyor:
- 1997’den beri reşit olmayanlara tütün satışının yasaklanması
- Reklamların ve tanıtım amaçlı ürün teşhirlerinin yasaklanması
- Tütün üzerindeki özel tüketim vergilerinin yüksek tutulması
- 1998’den beri devlet destekli sigara bırakma hizmetlerinin sunulması
- 2019’da kamusal alanlarda sigara içme yasaklarının açık alanları da kapsayacak şekilde genişletilmesi
Yanmalı tütün kullanımındaki düşüşe rağmen genel nikotin bağımlılığı arttı. 2024’e gelindiğinde, İsveç’te 16-29 yaş arası kadınlar arasında düzenli ağız yoluyla nikotin kullanımı 2018’deki %3 seviyesinden %18’e yükseldi. İsveç Alkol ve Uyuşturucu Bilgi Konseyi, 2025’e kadar yetişkin nüfusun %24’ünün her gün nikotin tüketeceğini öngördü.
İsviçre’de de benzer bir tablo görülüyor. Poşet satışlarındaki artışa rağmen İsviçre Sağlık ve Yaşam Tarzı 2025 araştırması, 15 yaş ve üzerindeki kişilerin %22,5’inin hâlâ ayda en az bir kez tütün veya nikotin tükettiğini ve en yaygın ürünün yanmalı sigara olduğunu bildirdi. Sağlık yetkilileri, ağız yoluyla kullanılan nikotinin sigarayı bırakma çözümü olarak tanıtılmasının bilimsel kanıtlara dayanmadığını ve gençlerde nikotin bağımlılığını artırma riski taşıdığını vurguluyor.
