Yunan hükümeti, aromalı e-sigaralara yönelik yasağı değerlendiriyor; bu durum, 2019’da tütün zarar azaltma yaklaşımının benimsenmesinden bu yana elde edilen halk sağlığı kazanımlarının tersine dönmesi riskini taşıyor. Politika önerisi, alternatif nikotin ürünlerinin ulusal sigara tüketimini azalttığını açıkça gösteren verilere rağmen gündeme geliyor.
Zarar Azaltma Yoluyla Yunanistan’ın Sigara İçme Eğilimlerini Tersine Çevirmek
Yunanistan, tarihsel olarak Avrupa Birliği’ndeki en yüksek sigara içme oranlarından birine sahipti. Eurostat kayıtları, Yunanistan’da sigara içme yaygınlığının 2015’te %38’den 2021’de %41’e yükseldiğini gösteriyor. Ancak 2019’da zarar azaltmanın ulusal stratejiye entegre edilmesi bu gidişatı değiştirdi ve sigara içme oranını %36’ya düşürdü.
Bu düşüş, ilerlemenin duraksadığı diğer AB üye devletlerindeki eğilimlerle tezat oluşturuyor. İsveç, azaltılmış riskli alternatiflere erişimi kolaylaştırarak resmi dumansız ülke statüsüne yaklaşan başlıca Avrupa referansı olmaya devam ediyor.
Aroma Kısıtlamaları Sigarayı Bırakma Oranlarını Tehdit Ediyor
Aroma yasaklarını savunanlar, gençlerin korunmasını ve elektronik sigara kullanımının sigara içmeyenleri yanmalı sigaralara yönlendirdiğini öne süren “geçiş kapısı” hipotezini gerekçe gösteriyor. Ancak yerel tüketim eğilimleri bu görüşü desteklemiyor. Yunanistan’da nikotin kullanıcılarının %98’i geleneksel sigaralarla başladı; yalnızca %1’i elektronik sigara veya dumansız alternatifler yoluyla kullanıma başladı.
Araştırmalar, aromalı ürünlerin yetişkin sigara içicilerinin yanmalı tütünü bırakmasına yardımcı olduğunu gösteriyor. Çalışmalar, aromaların sigarayı bırakma oranlarını %230 artırdığını ortaya koyuyor. Ayrıca, elektronik sigara kullanıcılarının yalnızca %2,1’i sadece tütün aromalarına güveniyor; bu da büyük çoğunluğun tekrar sigaraya başlamamak için çeşitliliğe ihtiyaç duyduğu anlamına geliyor.
Bölgesel ve Uluslararası Aroma Yasaklarından Elde Edilen Kanıtlar
Yedi AB ülkesi – Danimarka, Estonya, Finlandiya, Macaristan, Litvanya, Hollanda ve Slovenya – tütün dışı elektronik sigara aromalarını yasaklayan yasalar kabul etti. Bu pazarlardaki sonuçlar ciddi düzenleyici zorluklara dikkat çekiyor:
- Yasa Dışı Ticarette Artış: Danimarka’da yapılan bir Tholos Foundation araştırması, elektronik sigara kullanıcılarının %93’ünün yasaklı aromaları yeraltı dağıtım kanalları aracılığıyla kolayca temin ettiğini gösterdi.
- Sigara İçmeye Geri Dönüş: Kanada’nın Quebec eyaletinde, düzenli elektronik sigara kullanıcılarının %36’sı, aroma yasağının yürürlüğe girmesinden sonraki altı ay içinde yeniden sigara içmeye başladı.
- Kaçırılan AB Sağlık Hedefleri: Tahminler, AB’nin 2040’a kadar %5 sigara içme oranına ulaşma hedefini kaçıracağını ve mevcut eğilimlerin 60 yıla kadar gerisinde kalacağını gösteriyor.
Aroma yasaklarına yönelik kamuoyu tepkisi güçlü olmaya devam ediyor. 100.000’den fazla vatandaş, Dünya Elektronik Sigara Kullanıcıları İttifakı’nın kısıtlamalara karşı hazırladığı dilekçeyi imzaladı; bu durum, katılımcıların dumansız ürünlere düzenlenmiş erişimin sürdürülmesini desteklediği Avrupa Komisyonu’nun 2023 kamu istişaresini yansıtıyor.
