Portekiz ve Avrupa Birliği üyesi devletlerden oluşan bir koalisyon, Birleşik Krallık’ın nesillere yayılan tütün yasağına ilişkin önerisinin Brexit sonrası ticaret antlaşmalarını ihlal ettiğini öne sürerek Brüksel’e resmî şikâyetler iletti. Karşı taraf ülkelere göre yasa tasarısı, Birleşik Krallık ile Avrupa tek pazarı arasında malların serbest dolaşımına gerekçesiz engeller getirecek.
Hukukî itiraz, Hırvatistan, Çek Cumhuriyeti, Yunanistan, İtalya, Slovakya ve Romanya’nın desteğiyle, Windsor Çerçevesi’ne odaklanıyor. 2023’te üzerinde mutabakata varılan bu çerçeve, AB ile Kuzey İrlanda arasındaki gümrük kontrollerini düzenliyor. Portekizli kaynaklar, İngiltere mevzuatının “antlaşmaların ilkelerini ve ayrıca Windsor Çerçevesi’ni açıkça ihlal ettiğini” belirtiyor.
AB Ülkeleri Ticari Engelleri Gündeme Getiriyor
Bu anlaşmazlık toplumsal nitelikte değil, ticari nitelikte. AB ülkeleri, yasağın tedarik zincirlerini aksatacağından ve Avrupa tek pazar sınırında sınır kaynaklı sürtüşmeye yol açacağından endişe ediyor. Haberler, anlaşmazlığın Brüksel ile Londra arasında resmî görüşmeleri tetikleyebileceğini; çözüme kavuşturulmazsa bunun resmî bir hukukî anlaşmazlığa kadar tırmanabileceğini gösteriyor.
İngiltere Hükümeti Politikayı Savunuyor
İngiltere Sağlık ve Sosyal Bakım Bakanlığı, mevzuatın Kuzey İrlanda’yla ilgili uluslararası yükümlülüklerle uyumlu olduğunu savunuyor. 2008’den sonra doğan herkese tütün satışını yasaklayan yasa tasarısı şu anda Avam Kamarası’nda destek gördükten sonra Lordlar Kamarası’nda ilerliyor.
Sağlık ve Sosyal Bakım Bakanlığı’nda Parlâmento Devlet Müsteşarı olan Baroness Gillian Merron, politikayı Lordlar’da savundu. Merron, “Aslında bu, bir nesil içinde gerçekleştirilecek en büyük halk sağlığı müdahalesi ve tüm sayın Lordlara bunun hayat kurtaracağını söyleyebilirim” ifadelerini kullandı.
İngiliz yetkililer tasarının geçmesini beklerken, otoritelerin yaşam boyu yaş yasağını nasıl uygulayacağına ve bunun uzun vadede gençlerin sigara içmesini ve vaping yapmasını ne ölçüde caydıracağına ilişkin soru işaretleri sürüyor.
