De Nederlandse coalitieregering heeft aangekondigd van plan te zijn de wettelijke leeftijd om nicotineproducten te kopen te verhogen naar 21. Dit beleid, gericht op zowel traditionele tabak als e-sigaretten, betekent een aanzienlijke escalatie in de strijd van Nederland tegen jeugd-vaping en sluit aan op een bredere, Europa-brede aanscherping van de regelgeving.
Het besluit, verankerd in het nieuwe coalitieakkoord tussen de partijen D66, VVD en CDA, gaat in op alarmerende statistieken over nicotinegebruik onder jongeren. Een in 2025 door de overheid opgedragen studie bracht aan het licht dat één op de tien 12-jarigen in Nederland al had geprobeerd te vapen, en dat bijna 40% van de gebruikers in de leeftijd van 12 tot 16 jaar zichzelf als verslaafd bestempelde.
Nederland staat niet alleen in het streven naar strengere leeftijdsgrenzen. Verschillende Europese landen breken actief de traditionele drempel van 18 jaar af om de stijgende consumptie onder jongeren tegen te gaan. Volgens ESPAD-gegevens is die bijna verdubbeld onder 15- tot 16-jarigen tussen 2019 en 2024.
| Land | Huidige/Voorgestelde nicotineleeftijd | Status van het beleid & details |
|---|---|---|
| Nederland | 21 (Voorstel) | Onderdeel van het nieuwe coalitieakkoord; geldt voor tabak en vapes. |
| Letland | 20 (Actief) | Vorige jaar verhoogd; omvat tabak, vapes en nicotinezakjes. |
| Ierland | 21 (tegen feb 2028) | Onderdeel van een progressieve strategie voor een “smoke-free generation”. |
| Finland | 20 (Voorstel) | Streeft naar een volledig “nicotinevrij Finland” in 2030. |
| België | 18 (Actief) | Handhaaft de leeftijdsgrens van 18 jaar, maar verbood in januari 2025 disposable vapes. |
| Duitsland | 18 (Actief) | Debatteert over verhogingen van nationale accijns op tabak, maar houdt de leeftijdsgrens op 18 jaar. |
De Nederlandse Vereniging van Sigaretten- en Sigarettentabakfabrikanten (VSK Tabak) heeft het voorstel fel bekritiseerd en het bestempeld als “ondoordacht”. De groep stelt dat het tegenstrijdig is om 18-jarigen te beschouwen als meerderjarige volwassenen die kunnen trouwen, alcohol kunnen kopen of zich kunnen aanmelden bij het leger, maar ze tegelijkertijd te jong te vinden om nicotine te kopen. VSK Tabak waarschuwde ook dat het verbod illegale handel over de grens zou kunnen aanjagen.
Gezondheidsvoorvechters, zoals de Smoke Free Partnership, zien het juist positief en prijzen het initiatief. Zij beschouwen de verhoging van de leeftijd als een cruciale stap om nicotingebruik onder jonge volwassenen te normaliseren doorbreken en om te voorkomen dat er in heel Europa levenslange verslavingen ontstaan.
