De Duitse regering overweegt een scherpe stijging van tabaksaccijnzen, waardoor de gemiddelde prijs van een pakje sigaretten mogelijk tegen 2030 oploopt tot €11,80. Hoewel dit wordt gepresenteerd als een maatregel voor de volksgezondheid, werd de maatregel blootgelegd als een fiscale tegenstrijdigheid: minister van Financiën Lars Klingbeil lijkt tabaksinkomsten te gebruiken om begrotingstekorten te dichten, in plaats van geld te besteden aan het voorkomen van verslaving.
Roken slaat hard toe in Duitsland. Volgens de Tabakatlas 2025 bedragen de directe en indirecte kosten van roken – inclusief zorgkosten, verloren productiviteit en schade door meeroken – samen €97,2 miljard per jaar. Daartegenover staan tabaksaccijnsinkomsten van slechts €15,6 miljard in 2024, wat betekent dat rokers de staat veel meer kosten dan ze bijdragen.
Hoewel hogere prijzen jongeren ervan weerhouden om te beginnen met roken en de overgebleven gebruikers dwingen om meer van hun maatschappelijke kosten voor eigen rekening te nemen, toont de huidige strategie een structureel dilemma. Een regering kan niet logisch stijgende belastinginkomsten voorspellen terwijl ze tegelijkertijd probeert het gedrag te elimineren dat die belastingen genereert. Succes in het gezondheidsbeleid zou leiden tot minder rokers, waardoor de belastingbasis op termijn krimpt.
Bovendien negeert de focus van de regering op prijsstijgingen andere cruciale gebieden van nicotinepreventie. Wegwerp-vapes blijven sterk populair onder jongeren en vormen een gemakkelijke instap in nicotineverslaving. Ondanks al lang lopende discussies over smaakverboden en strengere marketingregels blijft er op federaal niveau weinig vooruitgang voor deze producten, wat wijst op een gebrek aan politieke vastberadenheid die verder gaat dan alleen belastingheffing.
