Yunanistan’ın muhafazakâr hükümeti, yalnızca doğal tütün ve nane seçeneklerini hariç tutarak tüm aromalı alternatif tütün ürünlerini yasaklamaya yönelik bir yasa tasarısı hazırlıyor. Politika değişikliği, Atina’nın gençlerin alkol tüketimi nedeniyle gece kulüplerinde bayılmasıyla ilgili son olayların ardından, reşit olmayanların düzenlemeye tabi maddelere erişimini engelleme çabalarını yoğunlaştırdığı dönemde gündeme geliyor.
Hâlen kurum içi istişarenin son aşamalarında bulunan önerilen mevzuat; bisküvi, çikolata ve karpuz gibi meyve, tatlı ve içecek aromalarını hedef alıyor. Ürün kısıtlamalarının ötesinde tasarı, reşit olmayanlara tütün ve alkol satışını idari ihlal olmaktan çıkarıp ceza kanunu kapsamında suç olarak yeniden sınıflandırıyor ve yetkililere kurallara uymayan işletmeleri doğrudan kapatma yetkisi veriyor.
Sektör Direnci ve Kayıt Dışı Piyasa Uyarıları
Öneri, uzmanlaşmış perakendecilerden ve Sağlık Bakanlığı dışındaki çevrelerden direnç görüyor. Eurobarometer verilerine göre Yunanistan’da yetişkin sigara içme oranı hâlen %35’i aşıyor ve eleştirmenler, bu kısıtlamanın değerli sigara bırakma araçlarını ortadan kaldırdığını savunuyor.
Hükümete gönderilen resmî bir mektupta, Yunan vape ürünleri satıcıları derneği aromaların kaldırılmasının tahminen 400.000 yetişkin tüketiciyi düzenlenmemiş kara piyasalara yöneltebileceği uyarısında bulundu. Ticaret grubu, ülke içindeki vape sektörünün 2.000 uzmanlaşmış mağazada yaklaşık 10.000 istihdam sağladığını belirtti.
Sektörden bir kaynak, yetişkinlere yönelik sigara bırakma ürünlerinin hedef alınmasındaki çelişkiye dikkat çekti: Tam bir yasak mantıklı değil, çünkü yetişkin tüketicileri de cezalandırıyor.
Muhalifler, aromaların yanıcı sigaralardan uzaklaşan yetişkinleri desteklemek amacıyla erişilebilir kaldığı Birleşik Krallık gibi ülkelere işaret ediyor.
Avrupa Birliği’nde Düzenleyici Parçalanma
Yürürlüğe girmeden önce, önerilen Yunan yasağının Avrupa Komisyonuna resmî olarak bildirilmesi ve Komisyon tarafından onaylanması gerekiyor; bu inceleme süreci altı aya kadar sürebilir. Yasalaşması hâlinde Yunanistan, aromalı e-likitleri hâlihazırda yasaklamış diğer yedi AB üyesi ülkeye katılacak: Danimarka, Estonya, Finlandiya, Macaristan, Letonya, Litvanya ve Hollanda.
Yunanistan’ın girişimi, AB üye ülkeleri arasında tütün vergilendirmesi, reklamcılık ve yeni nesil nikotin düzenlemelerine ilişkin devam eden tartışmaların ortasında geliyor. İspanya ve Hollanda gibi ülkeler alternatif nikotin ürünlerine yönelik AB genelinde katı sınırlamaları savunurken, İtalya gibi üye devletler enflasyon dönemlerinde agresif vergi artışlarına karşı temkinli davranıyor.
