Ierland heeft de belastingen op zowel tabaksproducten als vapeproducten verhoogd in de meest recente begroting. Daardoor kosten sigarettenpakjes nu meer dan €20 en staat voor januari 2027 een accijnsverhoging van 40% op e-liquids gepland. Het begrotingsplan weerspiegelt een strategie die preventie onder jongeren voorrang geeft boven het beperken van de schadelijke gevolgen van tabak.
Begrotingsmaatregelen verhogen de nicotinekosten in alle categorieën
In de begroting die minister van Financiën Simon Harris presenteerde, zorgde een accijnsverhoging van €1 ervoor dat standaardpakjes sigaretten meer dan €20 kosten. Deze maatregel trad direct na de aankondiging in werking.
Voor vapeproducten stijgt de accijns die op 1 november 2025 werd ingevoerd vanaf 1 januari 2027 van €0,50 per ml naar €0,70 per ml. Door deze verhoging van 40% zal een standaardflesje e-liquid van 10 ml in de winkel meer dan €12 kosten. De accijns en btw samen zijn goed voor bijna €9 van de totale prijs.
- Lees meer: Ierland overweegt accijnsverhoging op vapes na €22 miljoen aan inkomsten in negen maanden
Doelstellingen voor de volksgezondheid botsen met gegevens over schadebeperking
De belastingaanpassingen komen op een moment dat Ierland moeite heeft om zijn volksgezondheidsdoelstellingen te halen. Uit gegevens van Healthy Ireland bleek dat het percentage rokende volwassenen in 2025 onveranderd op 17% bleef, gelijk aan het niveau van 2019. Daarmee werd de overheidsdoelstelling om het percentage rokers terug te dringen tot onder de 5% niet gehaald.
In zijn formele belastingmelding aan de Europese Unie verdedigde de Ierse regering de hoge e-liquidaccijns door het ontmoedigen van gebruik onder jongeren voorrang te geven boven stoppen met roken:
“Hoewel e-sigaretten in bepaalde gevallen kunnen worden ingezet als hulpmiddel bij het stoppen met roken, is hun populariteit onder jongeren een belangrijk volksgezondheidsprobleem. Dit geldt met name vanwege het mogelijke opstapeffect, waarbij deze producten kunnen leiden tot het gebruik van andere nicotine- of tabaksproducten.”
Bevolkingsgegevens en internationale onderzoeken zetten de opstaptheorie echter ter discussie. In de Verenigde Staten daalde het roken onder jongeren terwijl het gebruik van vapes toenam. Dit wijst op een mogelijk afleidend effect, in plaats van op een opstap naar sigaretten. Ierland vertoont een vergelijkbaar patroon: uit OESO-gegevens blijkt dat Ierse 15-jarigen met 7% het laagste rookpercentage in de EU hebben, tegenover het EU-gemiddelde van 17%, terwijl 18% aangaf in de afgelopen 30 dagen te hebben gevapet.
