Avrupa Komisyonu, vaping ürünleri ve ısıtılmış tütün için blok genelinde asgari bir özel tüketim vergisi zorunluluğu getirmeye hazırlanıyor. Financial Times’ın ele geçirdiği sızdırılmış bir taslak rapora göre, bu düzenleme Tütün Özel Tüketim Vergisi Yönergesi (TED) kapsamında, Avrupa Birliği genelinde sigara içme oranlarını ciddi biçimde azaltmayı ve gençler arasında yenilikçi nikotin ürünlerinin cazibesini sınırlamayı hedefliyor.
Önerilen mevzuat, AB’nin Kanserle Mücadele Planı’nın temel taşını oluşturuyor. Sağlık yetkilileri, AB vatandaşları arasında tütün kullanımını 2025 yılına kadar mevcut yüzde 25’ten yüzde 20’ye indirmeyi; nihayetinde 2040’ta “tütünsüz bir nesil”e (yüzde 5’in altı) ulaşmayı umuyor.
Bunu başarmak için Komisyon, yenilikçi ürünlerin vergilendirmesini geleneksel sigaralarla uyumlu hale getirmeyi planlıyor. Önerilen bu asgari tutarlar bir “taban” işlevi görecek; üye ülkelerin daha yüksek oranlar uygulamasına izin verirken, AB standardının altına düşmelerini engelleyecek.
| Ürün Kategorisi | Önerilen Asgari AB Vergi Oranı |
|---|---|
| Sigaralar | 20’lik paket başına 3,60 € (1,80 €’dan iki katına çıkarıldı) |
| Vape’ler (“Daha Güçlü” Nikotin) | %40 toptan vergi |
| Vape’ler (“Daha Düşük” Güç) | %20 toptan vergi |
| Isıtılmış Tütün | %55 toptan vergi (veya 1.000 adet başına 91 €) |
Vape vergisinin ayrıntılı işleyişi, sektör uzmanları için hâlâ kafa karıştırıcı görünüyor. Taslak, ürünlerin nikotin gücüne göre vergilendirilmesini öneriyor; ancak AB halihazırda mevcut Tütün Ürünleri Direktifi’ne (TPD) dayanarak azami nikotin konsantrasyonlarını zaten %2 ile (20 mg/mL) katı biçimde sınırlandırıyor.
Sektör temsilcileri; aralarında Bağımsız Avrupa Vape Birliği’nin de bulunduğu, yenilikçi ürünlere ağır vergilendirme uygulanmasının, sigara içenleri daha az zararlı alternatiflere geçmekten caydırabileceği konusunda uyarıyor. Buna karşılık sağlık uzmanları ise fiyat artışlarının kritik olduğunda ısrar ediyor; yalnızca sigara vergisinin bile üye ülkeler için ek 9,3 milyar € gelir yaratmasının beklendiğini belirtiyor.
Teklifin nihai ayrıntılarının Aralık ayında açıklanması bekleniyor. Ancak standart AB mevzuatının aksine, TED Konsey’den oybirliğiyle onay gerektiriyor. Tek bir üye devletin teklife veto koyabilmesi nedeniyle, kabul süreci son derece belirsizliğini koruyor.
