Avrupa Sağlık Komiseri Olivér Várhelyi, Avrupa Komisyonu’nun güncellenmiş Tütün Ürünleri Direktifi’ni (TPD) hazırlama çalışmalarında “oldukça ileri bir aşamada” olduğunu ve direktifin 2026 yılı sonundan önce yayımlanmasının planlandığını duyurdu. AB sağlık bakanlarının gayriresmî toplantısında konuşan Várhelyi, birlik genelinde güncellenmiş nikotin kontrollerinin uygulanmasına yönelik takvimin kısaltıldığını açıkladı.
Duyuru, 14 Ağustos’ta sona eren kamuoyu danışma sürecinin ardından geldi. Sürece AB vatandaşları, sağlık çalışanları ve ticaret birliklerinden on binlerce görüş sunuldu. Komisyon başlangıçta kurum içi müzakereleri aralık ayı için planlamış olsa da yürütme organı liderleri, Avrupa Parlamentosu ile Konsey arasındaki resmî müzakerelerin 2027 başında başlaması için takvimi öne çekti.
Komisyonun Değerlendirdiği Temel Politikalar
Mevzuat metinlerinin ayrıntıları gizli tutulsa da politika önerileri, tek pazarda ortak kurallar oluşturma ve gençlerin erişimini azaltma hedeflerine odaklanıyor:
- E-Likitlerde Uyumlaştırılmış Özel Tüketim Vergileri: Yanıcı tütün ürünlerine uygulanan özel tüketim vergilerinin artırılmasının yanı sıra, AB genelinde vape likitlerine yönelik ortak bir vergi yapısının uygulanması.
- Aroma Kısıtlamaları: Birden fazla sağlık bakanlığının talebi doğrultusunda, e-sigaralarda karakteristik aromaların kısmen veya tamamen yasaklanması.
- Standart Sade Ambalaj: Sade ambalaj gerekliliklerinin geleneksel sigaralardan tüm elektronik vape sistemlerine genişletilmesi.
- Sınır Ötesi Satışlara Kısıtlamalar: Gençlerin yabancı e-ticaret kanalları üzerinden vape cihazları sipariş etmesini önlemek amacıyla sıkı kimlik doğrulama prosedürlerinin uygulanması.
Üye Ülkeler Arasındaki Görüş Ayrılıkları ve Halk Sağlığı Tartışmaları
Direktif, Avrupalı politika yapıcılar arasında farklı görüşlerle karşı karşıya. Sekiz üye ülkeden oluşan bir koalisyon, yeni nikotin ürünlerine önleyici yasaklar getirilmesi için baskı yapıyor. Buna karşılık, 83 uluslararası halk sağlığı araştırmacısı, aşırı vergi yüklerinin ve ürün kısıtlamalarının, yanıcı sigaraları daha güvenli alternatiflerle bırakmak isteyen sigara kullanıcılarını caydırabileceği konusunda Avrupalı düzenleyicileri uyardı.
Avrupa Parlamentosu üyeleri, ambalaj ve gençlere yönelik pazarlama konusunda katı standartlar getirilmesi için Komisyon nezdinde girişimlerini sürdürüyor. Temel denetim mekanizmaları konusunda Komisyon ile parlamenterler arasında geniş bir mutabakat bulunmasıyla birlikte, yasama tartışmalarının 2027 başında resmiyet kazanması bekleniyor.
