Regionalny sąd administracyjny w Lazjum oddalił apelację złożoną przez Italian Tobacco Manufacturing i Manifattura Italiana Tabacco, potwierdzając zgodność z prawem włoskiego wyliczenia należności z tytułu akcyzy od papierosów. Decyzja kończy sześcioletni spór z Agencją Cel i Monopoli oraz odrzuca roszczenia o rekompensatę złożone przez mniejszych krajowych producentów.
Spór o minimalne obciążenie podatkowe i konkurencję na rynku
Postępowanie sądowe zrodziło się z administracyjnego zaskarżenia środka z 13 stycznia 2020 r., który ustanowił metodę wyliczania Minimalnego Obciążenia Podatkowego (Onere Fiscale Minimo, czyli OFM) w odniesieniu do cen detalicznych papierosów. Spółki wnoszące apelację twierdziły, że przyjęte zasady wyliczeń faworyzują dominujących operatorów w branży — kontrolujących około 90% rynku — oraz wypaczają konkurencję dla mniejszych producentów.
W toku postępowania powodowie złożyli dodatkowe wnioski, podważające kolejne środki administracyjne, które wzmacniały mechanizm wyliczeń przyjęty na początku.
Ustalenia sądu dotyczące odszkodowań i uprawnień administracyjnych
Regionalny sąd administracyjny wcześniej dwukrotnie kierował do włoskiego Trybunału Konstytucyjnego kwestię zgodności przepisów podatkowych z Konstytucją. Oba skierowania zakończyły się stwierdzeniem przez Trybunał Konstytucyjny, że zaskarżenia są niedopuszczalne.
Po tych rozstrzygnięciach producenci tytoniu wystąpili o odszkodowania finansowe. Sąd administracyjny oddalił roszczenie, wskazując, że organ podatkowy działał ściśle w ramach obowiązujących przepisów:
„Zasadność działań Administracji, która — stosując obowiązujące ramy regulacyjne — ustaliła wysokość należnych opłat bez korzystania z uznania, jako że w niniejszej sprawie dochodzi do wykonywania związanej władzy administracyjnej.”
Sąd doprecyzował, że odpowiedzialność państwa za szkody wymaga wykazania bezprawnego działania oraz zawinienia po stronie administracji. Ponieważ agencja prawidłowo egzekwowała obowiązujące, wiążące ustawodawstwo, nie ma podstaw do przyznania rekompensaty.
