Nikotin ve Tütün Araştırmaları Derneği (Society for Research on Nicotine and Tobacco), yetişkinlerin sigarayı bırakmasına yardımcı olmak için e-sigaraların kullanımına yönelik ilk klinik kılavuzları yayımladı. Amerikan Tıp Derneği Dergisi’nde (Journal of the American Medical Association) yayımlandı; bu tıbbi çerçeve, vaping’in nikotin yerine koyma tedavileriyle birlikte değerlendirilebilecek bir seçenek olarak görüldüğünü ortaya koyuyor.
Uzman panel, e-sigaraları diğer sigarayı bırakma stratejileriyle birlikte sunmayı öneriyor; örneğin nikotin yerine koyma tedavileri (NRT) veya vareniklin ve bupropion gibi reçeteli ilaçlar. E-sigaraların tamamen zararsız olmadığını kabul etmekle birlikte çalışma, vaping’in sigaradan daha az zararlı olduğunu ve geleneksel bantlar veya sakızlara kıyasla daha etkili olduğunu belirtiyor.
“Bu çalışma, sigara içenler için kanıta dayalı bakıma erişimin önünde engel oluşturan yanlış algıları düzeltmek ve klinisyenlerin hastalarının sigarayı bırakmasını desteklemek için kullanabileceği araçları genişletmekle ilgilidir” dedi; Kansas Üniversitesi’nde popülasyon sağlığı alanında yardımcı doçent olan baş araştırmacı Eleanor Leavens.
E-Sigaralar Sigara Bırakmaya Nasıl Yardımcı Oluyor?
Araştırma ekibinin kanıt incelemesi, sigaradan vaping’e geçmenin zararlı kimyasallara ve kanserojenlere maruziyeti bazı durumlarda %90’a kadar azalttığını gösteriyor. ABD Gıda ve İlaç Dairesi’nin (FDA) e-sigaraları sigarayı bırakma cihazları olarak resmen onaylamamış olmasına rağmen; yüksek kesinlikteki kanıtlar, e-sigaraların nikotin bantları, sakız veya burun spreylerinden daha yüksek bırakma oranlarıyla ilişkili olduğunu ortaya koyuyor.
Panel, e-sigaraların nikotini hızlı bir şekilde verdiğini; bunun da geleneksel bir sigara içmenin deneyimini taklit ettiğini belirtti. Bu hızlı nikotin iletimi, NRT’ye kıyasla uzun vadeli kullanım açısından bir risk oluşturabilse de, aynı zamanda hastalar için geçişi daha tatmin edici hale getirerek nüks riskini azaltıyor.
Sağlık Hizmeti Sunanlar İçin Klinik Öneriler
Kılavuzlar, doktorların hastalarla birlikte karar vermeyi (shared decision-making) sağlayarak en iyi bırakma stratejisini birlikte belirlemesini öneriyor. Bir hasta sigarayı bırakmak için e-sigara kullanmayı seçerse, klinisyenler şu adımları izlemelidir:
- Hastaları, FDA tarafından yetkilendirilmiş vape ürünlerine yönlendirin.
- Hastalara, sigara içmeyi düşündükleri her an e-sigarayı kullanmalarını öğretin.
- E-sigaranın, yanıcı sigara kullanımının tamamen ve hızlı bir şekilde ikamesini (yerine geçmesini) sağlayacak şekilde önerin.
- Başarıyla bırakma ihtimalini artırmak için davranışsal danışmanlık önerin.
“Davranışsal destek, sigaraların tamamen bırakılmasına odaklanmalı ve sigara kullanımı için bir bırakma tarihi belirlemeyi içermelidir” diye yazdılar araştırmacılar. Bir hasta sigarayı başarıyla bıraktıktan sonra klinisyenler, vaping yoluyla nikotin maruziyetini azaltmayı da konuşabilir; ancak sigaralardan tamamen uzak durmak birincil hedef olarak kalır.
