İspanya, Teraslarda, Plajlarda ve İş Araçlarında Sigara ile Vaping Yasağını Öngören Taslağı Onayladı

İspanyol hükümeti, ülkenin tütün düzenlemelerini yeniden yapılandırmayı amaçlayan bir yasa taslağını onayladı. Paylaşılan açık alanlarda sigara ve vapingin kısıtlanmasını hedefleyen bu düzenleme, Sağlık Bakanı Monica Garcia tarafından 21 Temmuz 2026’da açıklandı. Reformu, toplum sağlığını korumak ve tütünsüz bir kuşağa doğru ilerlemek için gerekli bir adım olarak çerçeveledi.

Önerilen yasa, on yıldan uzun süre önce yürürlüğe giren kapalı alanlarda sigara yasaklarını genişletiyor. Restoran terasları, plajlar ve parklar gibi popüler açık hava mekanları hedef alınıyor. Sağlık otoritesi verilerine göre İspanya’da yetişkinlerin yaklaşık %26’sı her gün sigara içiyor ve sigara ülkede her yıl yaklaşık 50.000 ölüme neden oluyor.

Bu kısıtlamalar yürürlüğe girmeden önce, yasa taslağının Cortes Generales’te (Genel Mahkemeler) parlamento görüşmelerinden geçmesi gerekiyor. Burada azınlıkta kalan sol koalisyon hükümeti mutlak çoğunluğa sahip değil. Teklif, şimdiden işletme sahipleri, ulaşım çalışanları ve turizm temsilcileri arasında tartışma yaratmış durumda.

Yasama Yol Haritası: Yasa Taslağı Nerede?

Onaylanan metin, sigaraya karşı sağlık önlemlerine ilişkin mevcut 28/2005 sayılı Kanunu değiştiren bir yasa taslağıdır (Proyecto de Ley). Henüz yürürlükte olan bir yasa değildir. Girişim, Ekim 2025 ile Ocak 2026 arasında kamuoyu istişaresine tabi tutulan ön taslak (Anteproyecto) olarak başladı.

Bakanlar Kurulu’nun onayının ardından metin, siyasi grupların değişiklik önerme hakkına sahip olduğu Milletvekilleri Kongresi ve Senato’ya gönderildi. Yasanın nihai ayrıntıları, bu yasama süreci sırasında değişebilir.

Yasama Aşaması	Mevcut Durum	Pratik Sonuçlar
Kamuoyu İstişaresi (Anteproyecto)	Tamamlandı (Ocak 2026)	Vatandaşlardan, sağlık uzmanlarından ve sektör temsilcilerinden gelen geri bildirimler toplandı.
Bakanlar Kurulu Onayı (Proyecto)	Tamamlandı (Temmuz 2026)	Bakanlar Kurulu taslağı nihai hale getirdi ve parlamentoya sunulması için yetki verdi.
Parlamento Görüşmeleri	Devam ediyor	Kongre ve Senato, metni inceler, değiştirir ve oylar.
Resmî Yayın (BOE)	Beklemede	Onaylandıktan sonra yasa BOE’de yayımlanır ve 20 günün ardından yürürlüğe girer.

Parlamento süreci tamamlanana ve nihai metin Resmî Devlet Gazetesi’nde (BOE) yayımlanana kadar, 28/2005 sayılı Kanun hükümleri yürürlükte kalır. Bu geçiş döneminde işletmelerin yeni yasakları uygulamak için yasal olarak zorunlu tutulmadığı belirtiliyor.

Genişleyen Duman-Özgür Alanlar: Teraslar, Plajlar ve Daha Fazlası

Yasa taslağı, duman-özgür ve aerosol-özgür ortam sayısını artırmayı hedefliyor. Önerilen kısıtlamalar; hem geleneksel tütün ürünlerini hem de elektronik sigaraları kapsıyor.

Güncel taslağa göre, aşağıdaki açık hava alanlarında sigara ve vaping yasak olacak:

• Bar, kafe, restoran ve diğer konaklama/yiyecek-içecek işletmelerinin açık hava terasları.
• Deniz ve nehir plajları.
• Ortak kullanım yüzme havuzları (hem kapalı hem de açık alanlar dahil).
• Spor tesisleri ve açık hava eğlence mekanları; açık hava tiyatroları, konser alanları ve sinemalar gibi.
• Millî parklar ve koruma altındaki doğal alanlar.
• Toplu taşıma durakları, platformlar ve istasyonlar.
• Sağlık merkezleri, okullar, üniversiteler ve sosyal bakım tesislerinin açık hava alanları.

Taslak ayrıca, kamu binalarının girişleri ile hastaneler, eğitim kurumları, müzeler ve oyun alanlarının etrafında 15 metre uzunluğunda bir “güçlendirilmiş koruma” tampon bölgesi oluşturulmasını da öngörüyor. Bu yarıçap içinde sigara ve vaping yasadışı olacak. Yasa yayımlandığında işletmeler ve kamu kurumları, bu sınırları gösteren görünür bilgilendirme tabelalarını yerleştirmek için iki ay süreye sahip olacak.

Vaping’i Geleneksel Sigara ile Eşitlemek

Reformun temel unsurlarından biri, elektronik sigaralar ve alternatif nikotin ürünlerinin; geleneksel yanıcı tütünle aynı düzenleyici çerçeveye tabi tutulmasıdır. Bu değişiklik, daha genç gruplar arasında vapingin artan popülerliğini ele alıyor.

Tüketim, satış ve reklam kısıtlamaları şunları da kapsayacak:

• Nikotin içeren elektronik sigaralar.
• Nikotin içermeyen elektronik sigaralar.
• Dolum sıvıları ve kapları.
• Ağız içine kullanılan nikotin poşetleri.
• Sigara içmek, solumak veya buharlaştırmak için tasarlanmış bitkisel ürünler.
• Isıtılmış tütün cihazları.
• Nargileler (şişa), hookah (nargile) cihazları ve bunlarla ilişkili bitkisel karışımlar.

Taslak ayrıca, tek kullanımlık “puff” (disposable) vaping ürünlerinin satışına yönelik bir yasak da öneriyor. Ancak bu özel önlem, Avrupa Komisyonu’ndan olumlu bir rapor bekliyor. Perakendeciler ve dağıtıcılar, mevcut stokları temizlemek için izin verilen geçiş sürelerinin netleştiğini doğrulamak amacıyla BOE’de yayımlanacak nihai metni takip etmelidir.

Ayrıca e-sigara ve ilgili ürünlerin satışı yalnızca uzman tütün ve vape mağazalarıyla sınırlandırılacak; genel perakende ortamlarından çıkarılacak.

Reşit Olmayanları Korumak: Satıştan Tüketime Yasaklara Geçiş

İspanya’da mevcut mevzuat, 18 yaş altı kişilere tütün ürünlerinin satışını ve tedarikini yasaklıyor; ancak reşit olmayanların tüketime yönelik davranışını açıkça suç sayan bir hüküm bulunmuyor. 2026 reformu bu düzenleyici boşluğu ele alıyor.

Yasa taslağı, reşit olmayanların tütün ürünleri, e-sigaralar ve nikotin poşetlerini tüketmesine yönelik açık bir yasak getiriyor. Önerilen çerçevede reşit olmayanların işleyeceği ihlaller için 300 € ile 600 € arasında para cezası öngörülüyor.

Yaşı küçük ihlalciler açısından ebeveynler veya yasal vasiler, mali cezada tali (subsidiary) sorumlulukla yükümlü tutulacak. Ancak taslak, ailelerin para cezası yerine topluma hizmet veya eğitim-sağlık programlarına katılım seçeneğini değerlendirebileceğini de içeriyor.

İşletmelere, İşverenlere ve İş Araçlarına Etkisi

Reform, ağırlamaya dayalı sektörün ötesine geçerek çeşitli alanlardaki işletmeler için yeni operasyonel gereklilikler getiriyor.

Ağırlama ve Restoran İşletmeciliği

Bar ve restoranlar için teras yasağı büyük bir operasyonel değişiklik anlamına geliyor. İşletme sahiplerinin, açık hava masalarından küllükleri kaldırması, mevzuata uygun bilgilendirme tabelaları kurması ve açık hava mobilyalarında tütün ya da vape markasıyla ilgili reklam bulunmamasını sağlaması gerekecek.

Garsonlar ve restoran çalışanları idari para cezası kesmeye yetkili değil. Bununla birlikte işletme sahipleri, uyumluluğu sağlamak için makul adımları atmak zorunda. Personel, yasağa uymayan müşterileri bilgilendirip sigara veya vapingi durdurmalarını istemeli. Müşteri reddederse, çalışanlar mekândan ayrılmasını talep edebilir veya yerel yetkililerle iletişime geçebilir.

İş Yeri Güvenliği ve Şirket Araçları

İşverenler, çalışanları ikinci el dumandan ve aerosol maruziyetinden korumak için işyeri risk önleme prosedürlerini güncellemek zorunda. Taslak, sigara yasağını çalışma saatleri içinde kullanılan profesyonel iş araçlarına da genişletiyor. Buna teslimat minibüsleri, şirket araçları ve ağır nakliye kamyonları da dahil.

Takip/çağrı yolculuğu araçları (VTC’ler) ve taksiler de yasaktan etkileniyor. Kısıtlama, birden fazla çalışan tarafından paylaşılan ya da yolcu taşımak için kullanılan araçlarda açık biçimde geçerli. Ancak nihai metnin, çalışma saatleri dışında tamamen kişisel amaçlarla kullanılan araçların yasayı nasıl etkileyeceğini netleştirmesi gerekecek.

Reklam ve Tanıtım Kısıtlamaları

Taslak, tütün ve vaping ürünlerinin reklamı, tanıtımı ve sponsorluğuna ilişkin kısıtlamaları daha da güçlendiriyor. Uzman mağazalar ve tütüncüler, sokaktan görülebilecek şekilde promosyon afişi veya reklam gösteremeyecek. Yasa ayrıca ürün yerleştirmeyi; televizyon, çevrimiçi yayın platformları ve içerik üreticileriyle yapılan sosyal medya iş birliklerini de kapsayacak.

Sektör Tepkisi ve Ekonomik Endişeler

Önerilen önlemler, kısıtlamaların işleyişi ve istihdamı olumsuz etkileyeceğini savunan bazı ekonomik ve tarımsal sektörlerden itiraz aldı.

Ulusal ağırlama (konaklama/yeme-içme) birliği Hostelería de España ile Barcelona gibi bölgelerden Gremi de Restauració de Barcelona gibi gruplar, teras yasağını orantısız bulduklarını belirterek eleştirdi. Önlemin özellikle açık havada yemek yemeyi tercih eden uluslararası turistlerin yoğun olduğu bölgelerde, ağırlama ve turizm sektörlerine zarar verebileceğini savunuyorlar. Las Palmas gibi bölgelerdeki turizm kurulları, yabancı ziyaretçilerden gelebilecek olası olumsuz tepkilere ilişkin endişelerini dile getirdi.

Profesyonel taşımacılık federasyonu Fenadismer, iş araçlarında uygulanan yasakla ilgili kaygılarını gündeme getirdi. Dernek, uzun vardiyalarda tek başına uzun yol kamyonu şoförlerinin sigara içmesinin yasaklanmasının gereksiz olduğunu ve şoförün odağını ile yol güvenliğini etkileyebileceğini savunuyor.

İspanya’nın tütününün çoğunun yetiştirildiği Extremadura’da tarım sendikaları ve tütünler arası meslekler arası kuruluş (Oitab), daha sıkı düzenlemelerin kırsal istihdamı ve tarımsal verimliliği etkileyebileceği uyarısında bulunuyor. Ayrıca analitik kimya profesörü Miguel de la Guardia gibi bazı bilim insanları, ikinci el maruziyet düzeyleri farklı olduğundan düzenlemelerin yanıcı tütün ile yanıcı olmayan alternatifleri ayırması gerektiğini ileri sürüyor.

Sıkça Sorulan Sorular