Ministerstwo Zdrowia Hiszpanii, obecnie kierowane przez skrajnie lewicową partię Sumar, wywołało istotną konfrontację w Brukseli po wprowadzeniu projektu ustawy zakładającego szeroko zakrojone ograniczenia dla alternatywnych produktów z nikotyną. Wniosek utknął po tym, jak siedem państw członkowskich UE oraz Komisja Europejska zgłosiły stanowcze zastrzeżenia, wskazując na naruszenia zasad harmonizacji jednolitego rynku.
Projekt przepisów wprowadza zakaz smaków dla e-papierosów i ustanawia limit nikotyny dla saszetek na poziomie 0,99 mg. Ponieważ saszetki z nikotyną funkcjonują obecnie w regulacyjnej „szarej strefie” nieobjętej wprost unijną Dyrektywą w sprawie wyrobów tytoniowych (TPD), próba Hiszpanii wprowadzenia niemal całkowitego zakazu została uznana za nadużycie suwerenności państwowej, które ignoruje zasadę wzajemnego uznawania.
„To jest ideologiczne pozowanie, a nie poważna polityka zdrowia publicznego” — powiedział Patrik Strömer, sekretarz generalny Stowarzyszenia Producentów Snusu ze Szwecji. Strömer argumentował, że uzasadnienie Hiszpanii nie ma naukowej rzetelności i opiera się na „alarmistycznej retoryce”, zamiast na aktualnych ocenach ryzyka, zaznaczając, że spożycie nikotyny spada w całej OECD.
Zaniepokojenie wyraziła także DG SANTE w Komisji Europejskiej. Dyrektorka generalna Sandra Gallina ostrzegła hiszpańskiego ministra spraw zagranicznych, że ograniczenia są źle zaprojektowane i mogą potencjalnie przynieść efekt odwrotny. Konkretnie: plan Hiszpanii, by zakazać wyłącznie niebezpiecznych składników ujętych w istniejących unijnych rejestrach substancji chemicznych, mógłby niechcący pozwolić, aby na rynku pozostały inne groźne, nieuregulowane substancje.
Wśród państw, które zgłosiły sprzeciw, najostrzejsze riposty przekazały Włochy i Grecja. Rząd włoski oświadczył, że rozwiązanie doprowadzi do „barier w handlu”, które negatywnie wpłyną na cele harmonizacji UE. Grecja powtórzyła te obawy, prosząc Hiszpanię o zmianę zapisów tak, aby zapewnić zgodność z wolną konkurencją i swobodnym przepływem towarów.
Mimo narastającej presji i perspektywy batalii prawnej w Luksemburgu, Madryt pozostawał dotąd nieugięty. Jeśli Hiszpania odmówi korekty tekstu, Komisja Europejska może zostać zmuszona do wszczęcia formalnych postępowań prawnych w celu ochrony integralności unijnego jednolitego rynku.
