Sağlık Bakanlığı şu anda aşırı sol Sumar partisinin liderliğinde olan İspanya, alternatif nikotin ürünlerine yönelik kapsamlı kısıtlamalar getirmeyi amaçlayan bir tasarı teklifinin sunulmasının ardından Brüksel’de önemli bir yüzleşmeyi tetikledi. Mevcut öneri, yedi AB üye devleti ve Avrupa Komisyonu’nun iç pazarın uyumlaştırılmasına ilişkin düzenlemelerin ihlal edildiği gerekçesiyle güçlü itirazlarının ardından durma noktasına geldi.
Tasarı; elektronik sigaralar için bir aroma yasağı getiriyor ve poşetler için nikotin sınırını 0,99 mg olarak belirliyor. Nikotin poşetleri şu anda AB’nin Tütün Ürünleri Direktifi (TPD) tarafından açıkça kapsanmadığı bir “düzenleyici gri alan”da bulunduğu için, İspanya’nın neredeyse tamamen yasaklama girişimi karşılıklı tanıma ilkesini göz ardı eden bir ulusal egemenlik aşırılığı olarak değerlendirildi.
İsveç Snus Üreticileri Birliği Genel Sekreteri Patrik Strömer, “Bu ciddiyetsiz bir ideolojik gösteri; ciddi bir halk sağlığı politikası değil” dedi. Strömer, İspanya’nın gerekçesinin bilimsel bir titizlikten yoksun olduğunu ve güncel risk değerlendirmeleri yerine “alarmcı söylemlere” dayandığını savundu; nikotin tüketiminin OECD genelinde düştüğüne dikkat çekti.
Avrupa Komisyonu’nun DG SANTE bir başka endişe daha dile getirdi. Genel Müdür Sandra Gallina, İspanya’nın Dışişleri Bakanı’na kısıtlamaların kötü tasarlandığını ve potansiyel olarak ters tepebileceğini söyledi. Özellikle İspanya’nın yalnızca mevcut AB kimyasal kayıtlarında listelenen güvensiz içeriklerin yasaklanmasını hedefleyen planı, diğer tehlikeli ve düzenlenmemiş maddelerin de yanlışlıkla piyasada kalmasına yol açabilir.
İtiraz eden ülkeler arasında en sert tepkiyi İtalya ve Yunanistan verdi. İtalyan hükümeti, bu önlemin AB’nin uyumlaştırma hedeflerini olumsuz etkileyen “ticaret engelleri” yaratacağını belirtti. Yunanistan da bu görüşleri yineleyerek, İspanya’nın hükümlerini serbest rekabet ve malların serbest dolaşımıyla uyumlu olacak şekilde değiştirmesini istedi.
Artan baskıya ve Lüksemburg’da hukuki bir hesaplaşma ihtimaline rağmen Madrid şu ana kadar esnek davranmadı. Eğer İspanya metni revize etmeyi reddederse, Avrupa Komisyonu tek pazarın bütünlüğünü korumak için resmi hukuki süreç başlatmak zorunda kalabilir.
