Hindistan Teknoloji Enstitüsü Gandhinagar (IITGN) ve Illinois Urbana-Champaign Üniversitesi’nden araştırmacılar, bitkisel sigaraların tütün için daha güvenli bir alternatif olmadığını doğruladı. Hakemli Tehlikeli Maddeler Dergisi’nde yayımlanan çalışmada, bu “doğal” ürünlerin geleneksel sigaralara kıyasla çoğu zaman daha yüksek konsantrasyonlarda toksik parçacıklar ve hücreye zarar veren etken maddeler yaydığı görülüyor.
Profesör Sameer Patel’in liderliğindeki uluslararası araştırma ekibi, popüler bitkisel ve tütün markalarının ana akım dumanını analiz etti. Test edilen bitkisel sigaralar; nane, papatya, fesleğen, karanfil, tarçın, yeşil çay ve su zambağı içeren çeşitli kombinasyonlar barındırıyordu. İnsan inhalasyonunu taklit etmek için ekip, emisyonların fiziksel ve kimyasal özelliklerini izole etmek ve ölçmek amacıyla otomatik iki odacıklı bir test düzeneği kullandı.
Ultrafin Parçacıkların Tehlikesi ve Oksidatif Stres
Çalışmada öne çıkan başlıca endişe, 500 nanometrenin altındaki parçacıkların salınımı. Bitkisel dumanın, tütün dumanına kıyasla bu ultrafin parçacıklardan %20 daha fazlasını saldığı bulundu. Mikroskobik boyutları nedeniyle bu parçacıklar akciğerlerin derinlerine kadar nüfuz edip kan dolaşımına geçebilir; kronik solunum yolu hastalıklarını ve kardiyovasküler hastalıkları tetikleyebilir.
Ayrıca araştırma, dumanın hücresel inflamasyona ve doku hasarına yol açan reaktif oksijen türleri üretme kapasitesini ifade eden “oksidatif potansiyel”i (OP) ölçtü. Bitkisel sigaralarda kaydedilen OP değeri 24 ± 6 pmol/μg-min iken, geleneksel tütün sigaralarında 18 ± 5 pmol/μg-min çıktı. Geleneksel Hint bidi’lerinde sık kullanılan tendu (abanoz) yapraklarıyla sarılan varyantlar en toksik olanlardı; kâğıtla sarılmış versiyonlara göre oksidatif potansiyel %49 daha yüksekti.
| Ölçülen Parametre | Geleneksel Tütün Sigaraları | Bitkisel Sigaralar (Kâğıt Sarımlı) | Bitkisel Sigaralar (Yaprak Sarımlı) |
|---|---|---|---|
| Ultrafin Parçacıklar (<500 nm) | Başlangıç seviyeleri | Tütüne göre yaklaşık %20 daha yüksek | Tütüne göre yaklaşık %20 daha yüksek |
| Oksidatif Potansiyel (OP) | 18 ± 5 pmol/μg-min | 24 ± 6 pmol/μg-min | En yüksek (kâğıt sarımlılara göre %49 daha yüksek) |
| Karbon & Ağır Metaller | Standart seviyeler | Tütünle karşılaştırılabilir | Yükselmiş (fesleğen varyantında bulunan en yüksek kurşun) |
Düzenleyici Boşluklardan Yararlanma
Araştırma ayrıca kritik bir düzenleyici boşluğu da ortaya koyuyor. Hindistan gibi ülkelerde bitkisel sigaralar, Sigara ve Diğer Tütün Ürünleri Yasası (COTPA) kapsamı dışında kalıyor. Benzer şekilde İtalya ve diğer bazı Avrupa ülkelerinde, tütün ya da nikotin içermedikleri için devlet tekelinden, tütün özel tüketim vergilerinden ve sıkı reklam yasaklarından kaçarak satışa devam edebiliyorlar.
Bu denetim eksikliği, üreticilerin öksürüğü hafifletmek, kaygıyı azaltmak ya da uykuyu iyileştirmek gibi terapötik iddialarla bitkisel sigaraları pazarlamasına olanak tanıyor. Eş-yazar Profesör Vishal Verma, bu sağlıklı yaşam odaklı pazarlama stratejilerinin tüketicilerde yanlış bir güven duygusu yarattığını; “nikotinsiz” ya da “tütünsüz” ifadesinin “risksiz” anlamına geldiğini düşündürerek tüketicileri yanılttığını belirtti.
Araştırmacılar, çalışmalarının uzun vadeli epidemiyolojik verilere değil fiziksel ve kimyasal emisyonlara odaklandığını vurgulasa da dumanın biyolojik tepkiselliği açık. Sonuçta, yanmanın fiziksel eylemi, ince partikül kurumun inhalasyonu ve ağır metallerin varlığı; ambalaj üzerinde listelenen “doğal” içeriklerden çok daha fazla insan sağlığını etkiliyor.
