Avrupa Parlamentosu, Avrupa Komisyonu’nun mali gündemine açıkça meydan okudu. 17 Haziran’da yapılan oturumda milletvekilleri; yürütmenin tütün ve alternatif nikotin ürünleri üzerindeki özel tüketim vergilerini artırma önerisini yalnızca reddetmekle kalmadı, aynı zamanda taslağın tamamen geri çekilmesini resmen talep etti.
Bu başkaldırı, AB genelinde daha sıkı nikotin vergilendirmesine karşı geniş çaplı ve partiler üstü bir muhalefeti ortaya koyuyor. Komisyonun orijinal önerisi, tütün ürünlerinde %63 asgari vergi eşiği oluşturmayı hedefliyordu. Ekonomik ve Parasal İşler (ECON) Komitesi daha önce bu hedefin %60’a düşürülmesini önermiş olsa da, Parlamento bu uzlaşmayı tamamen geçersiz saymayı tercih etti; 439 oyla 181 oy arasındaki farkla reform paketinin tamamını reddetti.
Reform için Avrupa Halk Partisi (EPP) raportörü Marco Falcone, oylamanın siyasi gruplar içinde ciddi ölçüde parçalanmışlığa yansıdığını belirtti. Ayrışmayı, tütün vergilendirmesine ilişkin güçlü ideolojik okumlar ve ulusal ekonomik çıkarların yarattığı güçlü etkiyle açıkladı.
Bu ulusal ayrışmalar, üye ülkelerin aylardır kilitli kaldığı Avrupa Konseyi içinde de görülüyor. Birçok ülke, kendi iç pazarlarını ve tüketicilerini korumak amacıyla yeknesak vergi artışlarına aktif olarak direnç gösterdi.
| Ülke / Kuruluş | Vergi Tutumu / Öneri | Temel Motivasyon |
|---|---|---|
| AB Komisyonu | %63 asgari vergi eşiği | Tüm üye ülkelerde vergi oranlarını standartlaştırmak ve artırmak. |
| Fransa | Düşük vape vergisi / Yüksek tütün vergisi | Artan maliyetlere karşı alternatif ürün tüketicilerini korumak. |
| İsveç | Nikotin poşet vergisi zammı vetolandı | Yerli ağız içi nikotin ve İsveç’in meşhur snus pazarını savunmak. |
| İtalya | Genel vergi artışlarına karşı çıkıyor | Yerli tütün ve vape sektöründe ekonomik zararı önlemek. |
Siyasi manevralar, Avrupa’daki Vatanseverler grubu tarafından yapılan başarısız alternatif öneride de açıkça görülüyordu. Grup, alternatif ürünler için daha elverişli vergi oranları aradı ancak sadece on iki oy farkla yetersiz kaldı. Bu başarısızlık kısmen iç bölünmelerden kaynaklandı; Fransız Ulusal Birlik (Rassemblement National) milletvekilleri buna karşı oy kullandı ve vape ürünlerinde vergilendirmeyi onaylayan herhangi bir çerçeği desteklemeyi reddetti.
Vergilendirme, AB üyesi her ülkenin egemen yetkisi olarak kaldığı için, Parlamento’nun kararı teknik olarak bağlayıcı değil. Ancak siyasi mesaj, müzakereler sürdükçe Komisyon’un manevra alanını ciddi ölçüde zayıflatıyor.
Kıbrıs dönem başkanlığının üye ülkeler arasında gerekli oybirliği anlaşmasını sağlayamamasının ardından, kilitli dosya temmuz ayında İrlanda’ya devredilecek. Yeni İrlanda dönem başkanlığı şimdi, tartışmalı özel tüketim vergisi (excise duty) reformunu aktif gündemde tutup tutmayacağına ya da mevcut taslağı tamamen iptal edip baştan yeni müzakerelere başlayıp başlamayacağına karar vermek zorunda.
