Avrupa Parlamentosu, e-sigaralar ve nikotin poşetleri de dahil olmak üzere daha güvenli nikotin alternatifleri üzerinde asgari vergi oranları uygulamayı amaçlayan iki ayrı teklifi kararlı biçimde reddetti. Bu yasama çıkmazı, AB Tütün Vergilendirme Direktifi’ni (TTD) revize etmeye yönelik devam eden çalışmaların ortasında yaşanıyor; bu durum, dünyanın en yüksek sigara içme oranına sahip bölgesinde tüketicilerin tütün zarar azaltma ürünlerine erişimini doğrudan sekteye uğratma riski taşıyor.
17 Haziran’da, Avrupa Komisyonu’nun tüm nikotin ürünlerinde – risk profili ne olursa olsun – vergileri tek tip artırmayı hedefleyen saldırgan önerisi, 439’a karşı 181 oyla büyük farkla mağlup edildi. Aynı günün erken saatlerinde, Parlamento’nun Ekonomik ve Parasal İşler (ECON) komitesinden çıkan daha ılımlı bir rapor da, 308’e karşı 320 oyla çok kıl payı ile (dar bir farkla) reddedilmişti.
| Teklif Kaynağı | Vergilendirme Stratejisi | Parlamento Oylaması (Evet vs. Hayır) | Sonuç |
|---|---|---|---|
| Avrupa Komisyonu | Risk profillerini dikkate almadan tüm nikotin ürünlerine yüksek, tek tip vergi. | 181 – 439 | Mağlup (Büyük Fark) |
| ECON Komitesi | “Daha az zarar, daha düşük vergi” ilkesine göre ölçeklenmiş vergi. | 308 – 320 | Mağlup (Dar Fark) |
Tütün zarar azaltımı savunucuları, sonuçlara karşı karışık tepkiler verdi. Komisyon’un ağır el vergi planının yenilmesini herkes memnuniyetle karşılarken, bazıları ECON raporunun kaybına üzüldü. ECON teklifi, savunucuların önemli olduğunu belirttiği “daha az zarar, daha düşük vergi” ilkesinin AB düzeyinde çığır açan bir kabulünü temsil ediyordu; savunuculara göre bu ilke, sigara içenlerin daha güvenli alternatiflere geçmesini teşvik etmek için hayati.
Gözlemciler, oy verme desenlerinin salt sağlık yaklaşımını değil, daha çok iç siyasi baskıları yansıttığını belirtti. Örneğin İsveç delegasyonu, İsveç’in snus nedeniyle AB’nin en düşük sigara içme oranlarına sahip olmasına rağmen ECON raporuna karşı oy kullandı. Analistler, İsveçli milletvekillerinin yaklaşan iç seçimler öncesinde herhangi bir vergi artışını desteklemekte isteksiz olabileceğini düşünüyor.
Yaşanan bu geri adıma rağmen, zarar azaltım taraftarları yakın geçen ECON oylamasını olumlu bir işaret olarak görüyor. İsveç yayın organı Vejpkollen‘in genel yayın yönetmeni Stefan Mathisson, AB Parlamentosu’nun neredeyse yarısının artık zarar azaltıma olumlu baktığını; bunun da Tütün Ürünleri Direktifi (TPD) konusunda gelecekteki müzakereler için iyiye işaret ettiğini söyledi.
Vergi konuları, 27 üye devleti temsil eden Avrupa Konseyi’nden oy birliğiyle onay gerektirdiğinden, Parlamentonun oyu teknik olarak bağlayıcı değildir. Ancak politika uzmanları, bu oylamanın güçlü bir yol gösterge testi işlevi gördüğü konusunda hemfikir: Konseyin fikir birliğine ulaşmaya çalışması sırasında nikotine yönelik “herkese tek tip” vergi yaklaşımı sert bir dirençle karşılaşacak.
- Daha fazlasını okuyun: 2026 AB Vape Özel Tüketim Vergisi Rehberi: Oranlar, Kurallar & Piyasa Etkisi
